قرارداد اجاره خودرو تاکسی یک توافق قانونی است که بین مالک خودرو و شخص یا شرکتی که قصد اجاره و استفاده از خودرو به عنوان تاکسی را دارد، منعقد می شود توضیحات بیشتر
خلاصه مطلب
قرارداد اجاره خودرو تاکسی توافق نامه ای مکتوب است که طی آن مالک، حق استفاده از تاکسی را برای مدت معلوم و در مقابل اجاره بهای مشخص به مستأجر واگذار می کند. در این قرارداد مالکیت خودرو انتقال پیدا نمی کند.
در قرارداد حتما باید مواردی مانند مشخصات خودرو، مدت و مبلغ اجاره بها، روش استفاده، هزینه های سوخت و تعمیرات، جرائم، خسارت، بیمه و شرایط تحویل و فسخ مورد توجه قرار گیرد. همچنین لازم است حدود استفاده از خودرو و منع واگذاری آن به افراد دیگر در قرارداد ثبت گردد.
این قرارداد با قرارداد رانندگی متفاوت است؛ چرا که موضوع آن واگذاری سود حاصل از خودرو است، نه فقط انجام رانندگی. پرداخت روزانه یا ماهانه نیز تنها در صورتی اجاره بها حساب می شود که در مقابل استفاده از خودرو باشد.
رعایت مواردی مثل ثبت وضعیت فنی و ظاهری خودرو، کارکرد، تجهیزات، مدارک و نواقص و ایرادات هنگام تحویل، می تواند از اختلافات جلوگیری کند.
۱. تقسیم درآمد ناخالص
در این روش همه درآمد روزانه یا هر شیفت مطابق با درصد مورد توافق تقسیم می شود. مثلاً از درآمد یک میلیون تومان با سهم چهل درصدی مالک، چهارصد هزار تومان سهم مالک و ششصد هزار تومان سهم راننده است.
۲. تقسیم بعد از کم کردن هزینه ها
در این مدل ابتدا هزینه های توافق شده از درآمد کم شده و مقدار باقی مانده تقسیم می گردد. در قرارداد باید حتما مشخص شود مسئولیت هزینه هایی مثل سوخت، تعمیرات، بیمه، استهلاک، عوارض و جریمه ها با چه کسی است.
فرمول:
مبلغ قابل تقسیم = درآمد ثبت شده − هزینه های توافق شده
سهم هرکدام از طرفین = مبلغ قابل تقسیم × درصد معین شده
در اجاره بهای ثابت لازم است مبلغ و موعد پرداخت به طور دقیق نوشته شود. همچنین باید خط فعالیت، ساعات کاری، روزهای کم درآمد یا بدون درآمد و حداقل میزان پرداخت احتمالی معین شود.
در روش ثابت، راننده باید مبلغی را به صورت روزانه، شیفتی یا ماهیانه به مالک پرداخت کند. در روش ترکیبی، مبلغ پایه به انضمام درصدی از درآمد مازاد، پرداخت می گردد.
نحوه ثبت درآمد، مثل دفتر، فرم، سامانه یا رسید پرداخت، و موعد تسویه باید معین گردد.
عواملی مانند درآمد تاکسی، ریسک پذیری طرفین و روش پرداخت هزینه ها در انتخاب بین اجاره ثابت و درصدی دخیل هستند.
در اجاره ثابت مالک مبلغ معینی دریافت می کند و درآمدش مقدار ثابت و قابل پیش بینی است ؛ اما مسئولیت روزهای کم درآمد با راننده است. این روش برای تاکسی با درآمد پایدار و راننده ای که توان درآمدزایی بالایی دارد مناسب است.
در این مدل، درآمد مالک و راننده بر اساس میزان کارکرد تاکسی متغیر است و ریسک، بین دو طرف تقسیم می گردد. این مدل برای درآمدهای متغیر پیشنهاد می شود، اما برای جلوگیری از اختلاف باید نحوه ثبت درآمد و تسویه به طور دقیق مشخص گردد.
مواردی مانند سوخت، تعمیرات، بیمه، جرائم، لاستیک و خسارت ها باید در قرارداد مشخص شوند. همچنین در صورت تمایل می توان مبلغ پایه ثابت به همراه درصدی از درآمد اضافی تعیین کرد.
وخلاصه این که اجاره ثابت، برای مالک ثبات بیشتری دارد؛ روش درصدی، دارای انعطاف و تقسیم ریسک بیشتری است. انتخاب نهایی باید مطابق با درآمد واقعی تاکسی و هزینه های آن صورت گیرد.
تنها، ادعای فرسودگی خودرو جهت تعیین مسئولیت کافی نبوده و باید دلایل فنی خرابی به طور کامل مشخص شود. همان طور که می دانید قطعاتی مثل لاستیک، لنت، باتری و بعضی از قطعات مصرفی به مرور زمان و کارکرد بیشتر فرسوده شده و مسئولیت تعویض آن ها معمولاً با مالک است. ولی چنانچه خرابی به دلیل بی احتیاطی، عدم استفاده صحیح، رانندگی غیر اصولی یا بی توجهی به چراغ های هشدار و تعمیرات ضروری به وجود آمده باشد، مسئولیت هزینه ها بر عهده راننده خواهد بود.
برای پیشگیری از اختلاف، لازم است زمان تحویل خودرو شرایط ظاهری و فنی، کیلومتر، ایرادات، چراغ های هشدار، شرایط لاستیک ها و سابقه سرویس و تعمیرات ثبت شود. همچنین توصیه می شود در قرارداد، مواردی مانند مسئولیت هزینه های سرویس های دوره ای، تعویض قطعات مصرفی و تعمیرات ناشی از استفاده غیر اصولی به طور دقیق معین شود. در هنگام بروز اختلاف، سابقه تعمیرات، گزارش تعمیرگاه مجاز و نظر کارشناس فنی برای تشخیص دلیل خرابی و تعیین مسئولیت قابل استناد است.
هنگام حوادث ممکن است بیمه به دلایل فرانشیز، میزان تعهد یا وضعیت بیمه نامه کل خسارت حادثه را پرداخت نکند.مسئولیت پرداخت مبالغ باقی مانده به مواردی مانند دلیل حادثه، میزان قصور راننده و بندهای قرارداد بستگی دارد.
اگر راننده مقصر باشد باید خسارت هایی که بیمه متعهد نشده است را پرداخت کند ولی در موارد نقص فنی، استهلاک معمول یا عوامل خارج از اراده، ممکن است راننده مسئول تلقی نشود.
توصیه می شود در قرارداد معین شود مواردی مانند فرانشیز (قسمتی از خسارت که بر اساس بیمه نامه بر عهده بیمه گذار است) و خسارت مازاد (مبلغی که از سقف پرداخت بیمه اضافه تر می شود) بر عهده چه کسی است.
برای تعیین مسئولیت، اسناد و مدارکی مانند گزارش پلیس، کروکی، نظر کارشناس، بیمه نامه و رسید پرداخت بیمه دارای اهمیت است.
بنابراین می توان گفت، فقط بیمه بودن تاکسی، معین نمی کند باقی مانده خسارت بر عهده کیست؛ باید دلیل حادثه، میزان خسارت، مبلغ پرداختی بیمه و میزان قصور هر طرف مورد بررسی قرار گیرد.
در صورت قصور، بی احتیاطی یا تخلف راننده، پرداخت فرانشیز و خسارت بیشتر از تعهد بیمه، بر عهده اوست؛ اما در صورت نقص فنی، استهلاک معمول یا عوامل خارج از اراده وی، صرفاً در اختیار داشتن خودرو به مفهوم مسئولیت راننده نیست.
در اغلب موارد، اختلاف مالک و راننده از مبهم بودن مسئولیت ها و شرایط همکاری به وجود می آید. مهم ترین اختلافات به شرح زیر است:
خرابی و پرداخت اجاره: در هنگام توقف خودرو پرداخت اجاره به مدت زمان تعمیر و مفاد قرارداد بستگی دارد.
فرسودگی یا استفاده غیر اصولی: سابقه سرویس، میزان کارکرد، شرایط خودرو هنگام تحویل و نظر کارشناس درتعیین مسئول خرابی از اهمیت زیادی برخوردار است.
تصادف و بیمه: اگر بیمه تمام خسارت را پوشش ندهد و راننده مقصر باشد مسئولیت فرانشیز و خسارت مازاد باید در قرارداد تعیین شود.
درآمد و تسویه: نحوه ثبت درآمد، هزینه های قابل کسر و روش تسویه باید واضح باشد.
واگذاری خودرو: واگذاری تاکسی به فرد دیگر بدون رضایت مالک می تواند نقض قرارداد تلقی شده و باعث ایجاد ابهام در مسئولیت حوادث شود.
تحویل و بازگرداندن خودرو: ثبت شرایط خودرو، عکس، کیلومتر و ایرادات در زمان تحویل و تعیین زمان بازگرداندن و وجه التزام، از ایجاد تنش جلوگیری می کند.
ماهیت قرارداد: در صورتی که ساعت کاری و دستور مستقیم برای راننده معین شود، ممکن است رابطه کارگری ایجاد کند؛ بنابراین قرارداد باید با روش واقعی همکاری تناسب داشته باشد.
در کل، اجاره بها هنگام خرابی، فرسودگی، خسارت بیمه، درآمد، تحویل خودرو به فرد دیگر، شرایط تحویل و وضعیت رابطه طرفین، از موارد اختلاف زا هستند و باید برای هر یک مسئولیت و روش اثبات در قرارداد تعیین گردد.
اگر که مستاجر در طول مدت قرارداد نتونه به هر دلیلی به تعهدات مالی خودش عمل کنه و اجاره رو نده موجر میتونه بدون اخطار قبلی ماشین رو پس بگیره؟ تو این شرایط آیا امکان داره مستاجر همچنان به استفاده از بیمه خودرو ادامه بده یا نه
در صورتی که مستأجر نتونه اجاره بها رو طبق قرارداد پرداخت کنه، موجر باید ابتدا به صورت کتبی اخطار بده و فرصت مناسب برای پرداخت فراهم کنه. اگه بعد از اخطار همچنان مستأجر بدهی ش رو پرداخت نکنه، موجر می تونه قرارداد رو فسخ کنه و خودرو رو پس بگیره. در مورد بیمه، تا زمانی که قرارداد فعال هست، مستأجر می تونه از بیمه خودرو استفاده کنه. اما اگه قرارداد فسخ بشه، دیگه حق استفاده از خودرو و بیمه اش رو نداره.
اگر موجر بخواد قرارداد رو قبل از اتمام مدت فسخ کنه بدون دلیل موجه مستاجر می تونه بگه نه و قرارداد رو ادامه بده؟
موجر نمی تونه بدون دلیل موجه و به طور یک جانبه قرارداد رو فسخ کنه. اگه موجر چنین قصدی داشته باشه، مستأجر می تونه اعتراض کنه و به حقوق قانونی خودش تاکید کنه. مستأجر حق داره تا زمانی که به تعهداتش طبق قرارداد عمل می کنه، از خودرو استفاده کنه. برای هرگونه فسخ قبل از زمان مقرر، موجر باید دلایل موجه و قانونی ارائه کنه.
می خواستم بدونم اگر خودرو در حالت عادی و بدون تقصیر مستاجر خراب بشه و نیاز به تعمیرات پیدا کنه هزینه ها با کیه؟
اگه خودرو بدون تقصیر مستأجر خراب بشه و نیاز به تعمیرات پیدا کنه، معمولاً هزینه تعمیرات عمده بر عهده موجر خواهد بود. مستأجر مسئولیت هزینه های روزمره مثل تعویض روغن و لاستیک رو داره، اما برای خرابی های عمده که خارج از کنترل و بهره برداری صحیح مستأجر هست، موجر باید اقدام به تعمیر کنه یا حداقل در هزینه ها مشارکت کنه.