قرارداد مضاربه یکی از انواع قراردادهای مالی اسلامی است که در این قرارداد، مالک سرمایه خود را در اختیار عامل قرار می دهد تا عامل با استفاده از این سرمایه به تجارت یا فعالیت اقتصادی مشخصی بپردازد توضیحات بیشتر
خلاصه مطلب
قرارداد مضارب قراردادی است که در آن یک طرف سرمایه ای را در اختیار طرف دیگر قرار می دهد تا با آن فعالیت تجاری انجام دهد و سپس سود حاصل از آن فعالیت تجاری طبق توافق بین طرفین تقسیم می شود. در قرارداد مضاربه صاحب سرمایه را مالک و کسی که قصد دارد به آن سرمایه اقدام به فعالیت اقتصادی و تجاری کند را عامل می نامند. پس به زبان ساده تر این قرارداد برای مواقعی مناسب است که شخصی سرمایه دارد اما امکان یا قصدی برای تجارت را ندارد و شخصی دیگر توانایی و امکان انجام فعالیت های تجاری و اقتصادی را دارد ولی سرمایه کافی در اختیار ندارد.
موضوع قرارداد مضاربه باید تجارت با سرمایه باشد و صرف این عمل که شخصی مبلغی را به کسی بدهد و در مقابل آن مبلغی ثابت دریافت کند باعث ایجاد قرارداد مضاربه می شود. نکته ای که باید به آن توجه کنید این مسئله است که در قرارداد مضاربه باید سود به صورت سهم مشاع از سود تعیین شود یعنی به طور مثال توافق شود که ۶۰ درصد سود برای مالک و ۴۰ درصد باقی مانده برای عامل است. تعیین مبلغ ثابت دوره ای مانند مبلغ ثابت ماهیانه به عنوان سهم عامل از سود با ساختار قانون مضاربه سازگار نبوده به این علت که میزان سود ممکن است در هر دوره تفاوت داشته باشد.
توصیه می شود در تنظیم این قرارداد فقط نام و مشخصات طرفین نوشته نشود و محدوده اختیارات عامل نیز مشخص شود به عنوان مثال اگر سرمایه جهت خرید و فروش کالای خاصی در نظر گرفته شده باید نوع کالا، محل انجام معاملات، محدوده فعالیت و در صورت نیاز سقف مبلغ هر معامله مشخص شود. این موارد زمانی اهمیت پیدا می کنند که در مورد اینکه عامل خارج از اختیارات خود عمل کرده اختلافی ایجاد شود.
قرارداد مضاربه می تواند بین چند نفر منعقد شود و این چند نفر می توانند یک عامل با چند مالک، چند عامل با چند مالک و یا چند عامل با چند مالک باشند. در این حالت باید میزان سرمایه هر مالک و سهم او از سود و سهم هر عامل از سود نیز به طور دقیق مشخص گردد.
همانند قرارداد مضاربه بین یک مالک و یک عامل در قرارداد مضاربه با چند عامل نیز لازم از حدود اختیارات و مسئولیت های هر عامل به طور جداگانه مشخص شود. در قرارداد باید تعیین شود که عوامل حق امضای مستقل دارند یا بعضی از برداشت ها و معاملات نیاز به امضای مشترک دارند. همچنین در صورتی که قرار است مسئولیت عوامل در مقابل مالک یا مالکان تضامینی باشد یا هر عامل به صورت جداگانه فقط در محدوده وظایف خود مسئولیت داشته باشد این مورد باید به صورت مستقیم و صریحا در قرارداد نوشته شود و استفاده از عبارت مسئولیت مشترک به تنهایی برای تعیین و توصیف این وضعیت کافی نیست.
در قراردادهایی که چند مالک وجود دارند نیز نحوه تصمیم گیری اهمیت دارد و باید مشخص شود تصمیمات مهم با توافق همه مالکان اتخاذ می شوند یا اکثریت و در صورت اختلاف بین مالکان یا عوامل برای ادامه فعالیت چه سازوکاری وجود دارد. علاوه بر این مسائل باید وضعیت ورود یا خروج یکی از مالکان یا عوامل و افزایش سرمایه نیز مشخص شود.
صرف دریافت چک یا سفته از عامل در قرارداد مضاربه، به این معنی نیست که عامل باید در هر شرایطی اصل سرمایه را به مالک بازگرداند و از نظر فقهی عامل در مضاربه ضامن طرف یا کاهش سرمایه ناشی از زیان عادی تجارت نبوده و زمانی مسئولیت متوجه اوست که از حدود تعیین شده در قرارداد تخطی کند. به زبان ساده تر اگر چک یا سفته به شکلی نوشته شود که عامل در هر حالت متعهد به پرداخت اصل سرمایه باشد این موضوع با ماهیت مضاربه تعارض پیدا می کند.
راه حل دقیق در این مورد این است که برای جبران خسارت ناشی از تخلف عامل تضمین در نظر گرفته شود و نه برای تضمین سود یا بازگشت اصل سرمایه در زمان زیان عادی در تجارت.
در نتیجه اگر هدف از دریافت ضمانت (چک یا سفته) ایجاد پشتوانه برای اجرای تعهدات عامل باشد باید علت صدور آن و شرایط استفاده در قرارداد نوشته شود و استفاده از عباراتی مثل "چک بابت تضمین اصل سرمایه در هر شرایط" با ساختار مضاربه در تضاد است.
| مورد | توضیح |
|---|---|
| تعیین سود به صورت مبلغ ثابت | باید سهم هر یک از مالک و عامل از سود به صورت سهم مشاع از سود تعیین شود و تعیین سود قطعی و ثابت، با ساختار قانونی مضاربه سازگار نیست. |
| قرار دادن سرمایه غیرنقدی | سرمایه مضاربه باید واجد شرایط مقرر قانونی باشد و نمی شود مال غیرنقدی مثل ملک یا کالا را بدون رعایت موارد قانونی، به طور مستقیم به عنوان سرمایه مضاربه قرار داد. |
| نبودن قصد تجارت | اگر سرمایه برای فعالیتی غیر از تجارت در اختیار عامل قرار گیرد، رابطه ایجادشده بین طرفین دیگر ماهیت مضاربه نخواهد داشت و نمی توان صرفا با عنوان قرارداد، آن را مضاربه کرد. |
| نامشخص بودن سرمایه | مقدار سرمایه باید معلوم و مشخص باشد. ابهام در مورد میزان سرمایه به صحت عقد مضاربه لطمه می زند. |
| تعیین نشدن سهم سود | اگر سهم مالک و عامل از سود به گونه ای تعیین نشود که میزان سهم هر یک قابل تشخیص باشد، یکی از ارکان مهم مضاربه با ابهام مواجه می شود و می تواند موجب بطلان قرارداد شود. |
| شرط ضمان مطلق عامل نسبت به سرمایه | شرطی که عامل را بدون توجه به تعدی، تفریط یا تخلف، در هر شرایطی ضامن اصل سرمایه و زیان تجارت قرار دهد، با ماهیت مضاربه تعارض دارد و می تواند در اعتبار عقد یا شرط ضمن آن اثر بگذارد. |
| نامشروع بودن موضوع تجارت | اگر موضوع فعالیت تجاری ذاتا نامشروع باشد، قرارداد نمی تواند بر مبنای یک فعالیت غیرقانونی و نامشروع، عقد مضاربه صحیحی ایجاد کند. |
اگر مایل هستید یک قرارداد مضاربه مناسب برای خود داشته باشید، میتوانید از محصول ما استفاده کنید. ما برای شما یک نمونه قرارداد کامل و حرفهای آماده کردهایم که شامل تمام جزئیات و شرایط لازم برای انعقاد قرارداد است. شما میتوانید این قرارداد را به صورت آنلاین خریداری کنید و با تغییرات مورد نظر خود، آن را با طرف مقابل امضا کنید. برای خرید این محصول، کافی است بر روی دکمه دانلود کلیک کنید تا این قرارداد هم به صورت word و هم به صورت pdf در اختیار شما قرار بگیرد.
این قرارداد تنها یک نمونه ای از قرارداد مضاربه می باشد و طرفین میتوانند با توجه به نیاز خود، نسبت به اضافه یا حذف قسمتی از قرارداد اقدام نمایند.
در صورت ویرایش این نمونه قرارداد، حتماً به قوانین و مقررات کشور توجه شود.
قبل از امضای قرارداد، حتماً مفاد آن را به دقت مطالعه و بررسی نمایید.
0 نظر:
نظر دهید