قرارداد کار اجرتی نوعی قرارداد کاری است که در آن فرد یا گروهی از افراد برای انجام یک کار مشخص و در ازای دریافت مبلغی مشخص به عنوان اجرت، با کارفرما توافق می کنند توضیحات بیشتر
خلاصه مطلب
قرارداد کار اجرتی توافقی است که به موجب آن یک شخص در برابر انجام کار یا ارائه خدمت مشخص، مستحق دریافت اجرت از طرف مقابل می شود. در این نوع قرارداد، موضوع کار، میزان یا نحوه محاسبه اجرت، مدت انجام کار، زمان و شیوه پرداخت و تعهدات هر یک از طرفین مشخص می شود. قرارداد کار اجرتی می تواند برای انجام یک کار مشخص، ارائه خدمات در مدت معین یا انجام فعالیت هایی که اجرت آن بر اساس مقدار یا نتیجه کار محاسبه می شود، مورد استفاده قرار گیرد.
در تنظیم قرارداد کار اجرتی باید علاوه بر مبلغ اجرت، معیار دقیق محاسبه آن نیز مشخص شود تا در زمان تسویه درباره میزان دستمزد اختلافی ایجاد نشود. همچنین بهتر است کیفیت و حدود کار، مهلت انجام، نحوه تحویل کار، مسئولیت تأمین ابزار و مواد اولیه، شرایط پرداخت اجرت، خسارت ناشی از تأخیر یا انجام ناقص کار و شرایط خاتمه قرارداد به طور روشن تعیین شود. صرف عنوان "کار اجرتی" نیز به تنهایی وضعیت حقوقی رابطه را مشخص نمی کند و در صورتی که رابطه میان طرفین واجد شرایط رابطه کارگر و کارفرما باشد، مقررات قانون کار می تواند بر آن حاکم شود.
اصطلاح "اجرتی" ریشه در مفهوم "اجرت" و نهاد "اجاره اشخاص" در قانون مدنی دارد. قانون مدنی در مواد ۵۱۲ تا ۵۱۷، از رابطه ای سخن می گوید که در آن شخصی که نیروی کار یا خدمت او مورد استفاده قرار می گیرد "اجیر"، شخص استفاده کننده "مستأجر" و مبلغی که در برابر این کار پرداخت می شود "اجرت" نامیده می شود. ماده ۵۱۳ نیز اجاره اشخاص را شامل اجاره خدمه و کارگران و برخی متصدیان حمل ونقل دانسته و ماده ۵۱۴ مقرر کرده است که خادم یا کارگر برای مدت معین یا انجام امر معین اجیر شود. بنابراین، "کار اجرتی" در معنای سنتی حقوقی، ناظر به انجام کار در برابر اجرت است و الزاماً اصطلاحی مستقل از "اجاره اشخاص" نیست.
با این حال، امروزه صرف استفاده از عنوان "قرارداد کار اجرتی" تعیین نمی کند که رابطه طرفین تابع قانون مدنی است یا قانون کار. ماده ۷ قانون کار، قرارداد کار را توافق کتبی یا شفاهی می داند که به موجب آن کارگر در برابر دریافت حق السعی برای کارفرما کار می کند؛ بنابراین اگر رابطه واقعی طرفین دارای ویژگی های رابطه کارگر و کارفرما باشد، صرف اینکه در قرارداد از واژه هایی مانند "اجیر"، "مستأجر"، "اجرت" یا "قرارداد اجرتی" استفاده شده، مانع اجرای مقررات قانون کار نیست. در مقابل، اگر رابطه طرفین در قالب یک قرارداد مدنی و خارج از رابطه کار تابع قانون کار شکل گرفته باشد، قواعد عمومی قراردادها و مقررات قانون مدنی درباره اجاره اشخاص می تواند مبنای تنظیم و تفسیر آن قرار گیرد. در نتیجه، برای تشخیص قانون حاکم باید ماهیت واقعی رابطه، نحوه انجام کار، میزان تبعیت و نظارت، مدت و موضوع تعهد و شیوه پرداخت را بررسی کرد، نه اینکه تنها به عنوان قرارداد توجه شود.
اگر در قرارداد کار اجرتی مبلغ اجرت به طور مشخص تعیین نشده باشد، یا قرارداد به دلیلی باطل باشد، بسته به ماهیت رابطه و کاری که انجام شده، ممکن است اجرت شخص بر اساس ارزش متعارف همان کار تعیین شود که از آن با عنوان «اجرت المثل» یاد می شود. در این حالت، میزان پرداخت لزوماً برابر با مبلغی نیست که یکی از طرفین به صورت یک جانبه ادعا می کند، بلکه عواملی مانند نوع و کیفیت کار، مدت انجام، عرف و شرایط معمول بازار و ارزش خدمات مشابه می تواند در تعیین اجرت مورد توجه قرار گیرد. البته در روابطی که مشمول قانون کار هستند، موضوع صرفاً بر مبنای قواعد اجرت المثل قانون مدنی بررسی نمی شود و مقررات آمره قانون کار درباره حقوق و مزایای کارگر نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ بنابراین پیش از تعیین مبنای مطالبه، باید مشخص شود رابطه طرفین تابع قانون کار بوده یا یک قرارداد مدنی مستقل محسوب می شود.
| معیار | اجیر | کارگر | فریلنسر |
|---|---|---|---|
| مبنای رابطه | معمولاً قرارداد اجاره اشخاص و تعهد به انجام کار در برابر اجرت | قرارداد کار و رابطه کارگر و کارفرما | قرارداد ارائه خدمات، پیمانکاری یا توافق مستقل |
| تبعیت | ممکن است برای انجام کار معین یا در مدت مشخص متعهد باشد؛ میزان تبعیت باید از مفاد و ماهیت قرارداد مشخص شود | معمولاً تحت نظارت و دستور کارفرما کار می کند | معمولاً در شیوه انجام کار استقلال بیشتری دارد |
| ساعت و محل کار | بسته به توافق طرفین | معمولاً توسط کارفرما و مقررات محل کار تعیین می شود | معمولاً توسط خود فرد تعیین می شود، مگر اینکه قرارداد محدودیت مشخصی داشته باشد |
| ابزار کار | می تواند متعلق به اجیر یا طرف مقابل باشد و باید در قرارداد مشخص شود | ممکن است ابزار توسط کارفرما یا کارگر تأمین شود | معمولاً ابزار و تجهیزات مورد نیاز را خودش تأمین می کند |
| ریسک کار | تابع قرارداد و ماهیت تعهد است | اصولاً رابطه تابع حمایت ها و الزامات قانون کار است | معمولاً بخش بیشتری از ریسک اجرای خدمت بر عهده ارائه دهنده خدمت است |
| نحوه پرداخت | اجرت می تواند برای مدت یا انجام کار معین تعیین شود | حق السعی و مزایای مقرر در قانون کار | معمولاً مبلغ پروژه، ساعتی، مرحله ای یا بر اساس خروجی |
| ملاک تشخیص | عنوان «اجیر» به تنهایی تعیین کننده نیست و ماهیت واقعی رابطه اهمیت دارد | وجود عناصر رابطه کارگر و کارفرما و شرایط مقرر در قانون کار اهمیت دارد | استقلال در ارائه خدمت و نبود رابطه تبعیت کارگری از عوامل مهم تشخیص است |
تفاوت این سه عنوان صرفاً با نام قرارداد مشخص نمی شود. ممکن است شخصی در قرارداد «فریلنسر» یا «اجیر» نامیده شود، اما اگر در عمل تحت دستور و نظارت طرف مقابل و در شرایطی مشابه رابطه کارگر و کارفرما فعالیت کند، صرف عنوان قرارداد مانع بررسی رابطه بر اساس قانون کار نخواهد بود. در مقابل، استقلال در نحوه انجام کار، تأمین ابزار، پذیرش ریسک و تعهد به ارائه نتیجه مشخص می تواند از نشانه های یک رابطه مستقل قراردادی باشد.
مسئولیت اجیر در برابر تلف یا آسیب دیدن مالی که برای انجام کار در اختیار او قرار گرفته، به شرایط رابطه و نحوه نگهداری و استفاده از مال بستگی دارد. در صورتی که اجیر مال را برای انجام کار در اختیار گرفته و در نگهداری آن مرتکب تعدی یا تفریط نشده باشد، اصل بر این نیست که صرف تلف شدن مال، موجب مسئولیت او شود؛ اما اگر تلف یا آسیب در نتیجه بی احتیاطی، استفاده خارج از حدود توافق، رعایت نکردن دستورهای متعارف یا کوتاهی در نگهداری مال باشد، امکان مطالبه خسارت از وی وجود دارد. بنابراین در قرارداد بهتر است وضعیت مال، نحوه استفاده، حدود اختیار اجیر و مسئولیت او در صورت تلف یا خسارت به طور روشن مشخص شود.
در حقوق مدنی، یکی از مسائل مهم در این زمینه تشخیص "ید امانی" یا "ید ضمانی" اجیر است. اگر اجیر مال را به عنوان امین در اختیار داشته باشد، اصولاً ضامن تلف اتفاقی آن نیست؛ ولی تعدی و تفریط می تواند مسئولیت او را ایجاد کند. در مقابل، اگر شرایط قرارداد یا رفتار اجیر به گونه ای باشد که ید او از حالت امانی خارج شود، مسئولیت وی می تواند گسترده تر شود. به همین دلیل نمی توان برای همه اجیران یک حکم یکسان درباره ضمان در نظر گرفت و باید نوع کار، ماهیت مال، نحوه تحویل گرفتن آن و تعهدات قراردادی بررسی شود.
همچنین باید میان تعهد به "نتیجه" و تعهد به "وسیله" تفاوت گذاشت. اگر اجیر متعهد شده باشد نتیجه مشخصی را ایجاد یا تحویل دهد، عدم تحقق نتیجه ممکن است آثار قراردادی خاص خود را داشته باشد؛ اما اگر تعهد او صرفاً به انجام اقدامات متعارف و حرفه ای برای رسیدن به نتیجه باشد، صرف محقق نشدن نتیجه لزوماً به معنای تقصیر و مسئولیت اجیر نیست. برای جلوگیری از اختلاف، بهتر است در قرارداد مشخص شود اجیر دقیقاً چه مالی را تحویل می گیرد، مسئولیت او نسبت به تلف یا آسیب در چه شرایطی ایجاد می شود، معیار تشخیص تقصیر چیست و آیا تعهد او ناظر به نتیجه نهایی است یا صرفاً انجام اقدامات متعارف و مورد توافق.
اگر مایل هستید یک قرارداد کار اجرتی مناسب برای خود داشته باشید، می‌توانید از محصول ما استفاده کنید. ما برای شما یک نمونه قرارداد کامل و حرفه‌ای آماده کرده‌ایم که شامل تمام جزئیات و شرایط لازم برای انعقاد قرارداد است. شما می‌توانید این قرارداد را به صورت آنلاین خریداری کنید و با تغییرات مورد نظر خود، آن را با طرف مقابل امضا کنید. برای خرید این محصول، کافی است بر روی دکمه دانلود کلیک کنید تا این قرارداد هم به صورت word و هم به صورت pdf در اختیار شما قرار بگیرد.
این قرارداد تنها یک نمونه ای از قرارداد کار اجرتی می باشد و طرفین می‌توانند با توجه به نیاز خود، نسبت به اضافه یا حذف قسمتی از قرارداد اقدام نمایند.
در صورت ویرایش این نمونه قرارداد، حتماً به قوانین و مقررات کشور توجه شود.
قبل از امضای قرارداد، حتماً مفاد آن را به دقت مطالعه و بررسی نمایید.
0 نظر:
نظر دهید