قرارداد چوپانی به توافقنامهای گفته میشود که بین چوپان و دامدار نوشته و امضا میشود تا شرایط و الزامات نگهداری و مراقبت از دامها را مشخص کند. توضیحات بیشتر
خلاصه مطلب
این قرارداد یک توافق دو طرفه میان صاحب دام و چوپان است که مسائل مربوط به مسئولیت نگهداری و چرای دام را مشخص می کند و یکی از پر کاربرد ترین سندهای میان دامداران و کارآفرینان حوزه دام محسوب می شود و نقش بسیار مهمی در جلوگیری از تلفات دام و همچنین جلوگیری از اتلاف هزینه دامدار دارد.
با اینکه معمولا در زمینه دامداری بسیاری از توافقات به شکل شفاهی صورت میگیرد اما ریشه بسیاری از اختلافات نیز به نبود یک سند برمیگردد.
از نظر حقوقی این قرارداد عنوان مجزایی ندارد و بر اصل 10 قانون مدنی و آزادی اندیشه تکیه دارد . به همین دلیل دو طرف می توانند شروط خود را مانند دستمزد و نحوه نگهداری در این قرارداد ذکر کنند و با یکدیگر توافق کنند.
به همین دلیل این قرارداد بسیار منعطف بوده اما باید در بعضی از بند ها دقت بالایی به خرج داد تا زمینه اختلاف پیش نیاید.
در زیر تفاوت قرارداد چوپانی با قرارداد مشابه را در قالب یک جدول به اختصار توضیح داده ایم :
| شاخصهای حقوقی و فنی | قرارداد چوپانی (مدل استخدامی/پیمانکاری) | قرارداد شراکت دامداری (مشارکت مدنی/مزارعه دام) |
|---|---|---|
| قانون حاکم بر قرارداد | قانون کار یا قوانین عمومی پیمانکاری (ماده ۱۰ قانون مدنی) | ماده ۱۰ قانون مدنی و قواعد شرکت مدنی |
| ماهیت حقوقی رابطه | کارفرما و کارگر (رابطه فرادست و فرودست اقتصادی) | شریک و همپیمان تجاری (رابطه همسطح اقتصادی) |
| نحوه تخصیص منافع | حقوق ثابت ماهیانه به همراه مزایای نقدی و غیرنقدی مشخص | سهم مشاع از کلیه نتاج، برهها، پشم، شیر و افزایش وزن گله |
| مبنای تقسیم خسارت و تلفات | عدم مسئولیت چوپان مگر با اثبات تقصیر او توسط مالک | تسهیم خسارت به نسبت سهم شراکت طرفین از کل دارایی |
| وضعیت بیمه تامین اجتماعی | الزامی بودن پرداخت حق بیمه توسط کارفرما (در مدل کارگری) | عدم وجود رابطه کارگری و معافیت از الزامات بیمه اجباری کارفرما |
| مرجع صالح حل اختلاف | مراجع حل اختلاف اداره کار و امور اجتماعی | دادگاههای عمومی حقوقی یا داور مرضیالطرفین |
بزرگترین درس من از پرونده هایی در این باره این است : در بیابان و کوهستان، هیچ شاهدی جز متن صریح یک قرارداد حقوقی وجود ندارد. مشخص کردن دقیق وظایف چوپان و سهم او از برهها، بی احترامی به چوپان نیست بلکه تنها راه حفظ سرمایه مالک و تضمین دستمزد واقعی و حلال چوپان است
بسیاری از دامداران و دام پروران به یک صحبت شفاهی بسنده می کنند اما در زیر ضرورت وجود قرارداد را به اختصار شرح داده ایم:
جلوگیری از تلف شدن دام ها و جلوگیری از گم شدن دام
جلوگیری از سرقت دام و بیماری های واگیردار
جلوگیری از حمله حیوانات وحشی به دام
خسارت ناشی از قصور چوپان
اختلاف در میزان حقوق و دستمزد
اختلاف در ساعات کار
اختلاف در مسئولیت نگهداری از بره ها و دام تازه متولد شده
یکی از موارد مهمی که کمتر به آن توجه می شود مکتوب کردن مشخصات جسمانی و وضعیت سلامت دام ها است که حتما میبایست برای جلوگیری از اختلافات بعدی به آن پرداخت و در قالب یک جدول به امضا طرفین برسد.
بستگی به نوع تلف شدن دام دارد اگر تلف شدن دام ها از کوتاهی در انجام وظایف باشد بله چوپان باید خسارت وارد شده را جبران کند اما اگر خسارت ناشی از مواردی باشد که چوپان در آن دخالت ندارد مانند :
در بسیاری از این دست موارد چوپان نقشی ندارد و نباید جبران خسارت انجام دهد مگر اینکه در قرارداد نوع دیگری توافق شده باشد.
۱. تعیین تکلیف ید امانی و بار اثبات دعوی
طبق قانون چوپان امین است همانطور که در بالا اشاره شد اگر دامی تلف شود چوپان مسئول نیست مگر این که قصور ثابت شود. اما اثبات تقصیر چوپان در بیابان و کوهستان برای مالک غیرممکن است
در این نوع موارد میتوان شرط کرد که ، بار اثبات عدم تقصیر بر عهده چوپان است. یعنی چوپان باید ثابت کند که کوتاهی انجام نداده است نه اینکه مالک به دنبال مدرک جرم بگردد
۲. مسئولیت سگ گله و حوادث اشخاص ثالث بر عهده کیست؟
فرض میکنیم که سگ گله به یکی از روستاییان یا رهگذر حمله کند مسئولیت دیه شخص با چه کسی است؟ این موارد هم از جمله موارد بسیار مهم و مشکل ساز است که باید در قرارداد مسئولیت را برعهده چوپان گذاشت و به امضا طرفین رساند.
۳. نگهداری از فناوری ها
با توجه به پیشرفت تکنولوژی در تمام مشاغل مسئولیت نگهداری و شارژ وسایلی مانند جی پی اس یا پهپادهای کنترل دام و نگهداری از آنها بر عهده چوپان می باشد البته این مورد با توجه به توانایی چوپان میتواند داخل قرارداد محدود شود
۴. تفکیک دقیق هزینه دارو و دامپزشکی
هزینه دارو ها و دامپزشک معمولا در این نوع قرارداد بر عهده مالک دام است و چوپان مسئولیتی در این مورد ندارد زیرا این موارد نیاز به تجربه و دقت بالایی دارد که دامدار که مالک دام است باید مداخله مستقیم داشته باشد
روش های متداول و معمول پرداخت شامل موارد زیر است:
پرداخت ماهانه
رایجترین روش همکاری
پرداخت فصلی
در برخی مناطق عشایری استفاده می شود
پرداخت سالانه
برای همکاری بلند مدت
پرداخت ترکیبی
شامل حقوق ثابت و پاداش عملکرد
در بسیاری از قرارداد های چوپانی بندی برای شاخص عملکرد گنجانده نمی شود که پیشنهاد می شود اگر نوع پرداخت شما ترکیبی است مواردی از قبیل موارد زیر در نظر بگیرید
در قرارداد باید به صراحت تعیین شود که:
این بندها بسیار مهم هستند و باید توجه شود اگر دستیاری قرار است به چوپان کمک کند باید امضای مجزا در قرارداد برای این شخص در نظر گرفت
اگر تلف شدن یا سرقت دام در روز و در اثر بی مسئولیتی چوپان باشد چوپان موظف به جبران خسارت است اما اگر حمله گرگ یا سرقت مسلحانه در شب و با وجود رعایت تمام تدابیر امنیتی و انجام وظایف رخ دهد، حادثه غیر قابل پیش بینی محسوب می شود و بر عهده مالک است
خیر مگر اینکه مالک به شکل کتبی به چوپان اجازه دهد
اگر مایل هستید یک قرارداد چوپانی مناسب برای خود داشته باشید، میتوانید از محصول ما استفاده کنید. ما برای شما یک نمونه قرارداد کامل و حرفهای آماده کردهایم که شامل تمام جزئیات و شرایط لازم برای انعقاد قرارداد است. شما میتوانید این قرارداد را به صورت آنلاین خریداری کنید و با تغییرات مورد نظر خود، آن را با طرف مقابل امضا کنید. برای خرید این محصول، کافی است بر روی دکمه دانلود کلیک کنید تا این قرارداد هم به صورت word و هم به صورت pdf در اختیار شما قرار بگیرد.
این قرارداد تنها یک نمونه ای از قرارداد چوپانی می باشد و طرفین میتوانند با توجه به نیاز خود، نسبت به اضافه یا حذف قسمتی از قرارداد اقدام نمایند.
در صورت ویرایش این نمونه قرارداد، حتماً به قوانین و مقررات کشور توجه شود.
قبل از امضای قرارداد، حتماً مفاد آن را به دقت مطالعه و بررسی نمایید.
حتما پیشنهاد میکنم اگر می خواید چوپان استخدام کنید این قرارداد رو تهیه کنید